Wat doen als OHSAS 18001- of VCA-gecertificeerde organisatie in afwachting van ISO 45001?

De weg naar een internationaal erkende ISO-norm ISO 45001 over veiligheidsmanagementsystemen, is lang en (te) moeilijk. Op dit moment is er onzekerheid over het tijdstip van het verschijnen van de definitieve norm ISO 45001 en onzekerheid is nooit goed voor een bedrijfsorganisatie.

170906-rubber-ball-540x222

Publicatie ISO 45001 in 2018? Of helemaal niet?

Na de publicatie van de ISO/DIS 45001 in februari 2016 verscheen op 19 mei 2016 een tweede DIS-versie of de ISO/DIS45001.2. Deze tweede DIS-versie DIS 45001.2 verschilt in weinig van de eerste DIS-versie DIS 45001. De DIS of Draft International Standaard (DIS-versie) is de tweede stap in de ontwikkeling van een ISO-norm. De DIS-versie volgt op de eerste stap of de Committee Draft (CD-versie) en na de DIS komt de derde stap of de Final Draft International of FDIS-versie. Na elk van deze drie stappen CD-, DIS- en FDIS-versie is er een stemming op basis waarvan wordt bepaald of naar de volgende stap wordt gegaan. Voornamelijk tekstuele wijzigingen en herformuleringen werden dus aangebracht aan de tweede DIS-versie. Op dit moment is er onzekerheid over het tijdstip van het verschijnen van de definitieve norm ISO 45001 en onzekerheid is nooit goed voor een bedrijfsorganisatie. Het verschijnen van de norm ISO 45001 is nu in het voorjaar van 2018. Maar misschien verschijnt ISO 45001 wel eind 2018. Ook bestaat het risico dat ISO het ontwikkelen van de norm ISO 45001 over veiligheidsmanagementsystemen gewoon stopt. Dit laatste zou natuurlijk voor organisaties een slechte zaak zijn. Organisaties zijn immers vragende partij voor deze kapstok voor hun veiligheidsbeleid als ‘regel van goede praktijk’. Ook voor de verhoging van het veiligheidsniveau van werknemers over de ganse wereld, zou de stopzetting van de ontwikkeling van een norm voor veiligheidsmanagement een zeer jammere zaak zijn.


Belangrijke discussiepunten in ontwikkeling van ISO 45001!

Twee belangrijke discussiepunten bij de ontwikkeling van de norm ISO/CD 45001 zijn de definitie van een werknemer en de naleving van de wetgeving. Dit kunnen drogredenen zijn die door bepaalde belangengroepen gebruikt worden om politieke redenen.  De definitie van ‘werknemer’ stelt immers geen probleem bij de normen over kwaliteits- en milieumanagementsystemen. Bijvoorbeeld bij competentie of bij opvolging van uitbestede diensten, wordt er bij ISO 9001:2015 en ISO 14001:2015 expliciet en impliciet gesproken over ‘externe werknemers’ en ‘werknemers onder gezag’.  Deze laatste term ‘werknemers onder gezag’ is niet correct op sociaal-rechterlijk gebied, maar vormt geen probleem naar invoering van de normen in bedrijfsorganisaties.  Ook het verschil van de welzijnswetgeving in de verschillende landen over de ganse wereld, is eerder een drogreden.  Dit verschil in wetgeving geldt immers ook voor de milieuwetgeving.  Maar het vormt geen probleem voor de goede toepassing van de norm ISO 14001:2015 dus waarom zou dit voor ISO 45001 dan wel een probleem zijn.

 

Tip: start reeds met veiligheidsmanagementsysteem conform ISO/DIS 45001!

Wat moet een organisatie nu doen, in afwachting van de verschijning van ISO 45001?  Het advies dat aan organisaties kan worden gegeven is eenvoudig: start nu reeds met de invoering van een veiligheidsmanagementsysteem conform de ISO/DIS 45001.  Wacht niet tot de definitieve versie er is, maar start er nu onmiddellijk mee. 

Drie redenen waarom onmiddellijk gestart kan worden met de invoering van veiligheidsmanagementsysteem conform de norm ISO 45001: 

  1. Elk bestaand veiligheidsmanagementsysteem – al dan niet gebaseerd op OHSAS18001 – moet toch omgezet worden naar ISO 45001. Het is gewoon efficiënter om direct van de ISO 45001 uit te gaan. 
  2. Er wordt verwacht dat de definitieve versie niet veel zal verschillen ten opzichte van de CD. De wijzigingen zullen geen invloed hebben op de basisprincipes omdat de basisprincipes vast liggen in de high level structuur en reeds van toepassing zijn voor kwaliteit (ISO 9001:2015) en milieu (ISO 14001:2015). 
  3. Bedrijven die reeds over een OHSAS18001 gecertificeerd veiligheidsmanagementsysteem beschikken, kunnen certificatieaudits laten uitvoeren op basis van de CD-versie van de norm, waarbij natuurlijk het certificaat ISO 45001 pas kan worden uitgereikt na verschijnen van de norm en na accredidatie van de certificatie-instelling. .

 

Noot: Dit geldt natuurlijk niet voor VCA-gecertificeerde bedrijven. Voor VCA-gecertificeerde bedrijven wordt aangeraden de bijkomende systeemelementen zoals contextanalyse of naleving van de wetgeving, toe te voegen aan hun veiligheidsmanagementsysteem dan wel aan het bestaande kwaliteits- of milieumanagementsysteem de arboaspecten toe te voegen. 

Praktisch gezien kan de transitieaudit van OHSAS 18001 naar ISO 45001 gebeuren zowel tijdens de certificatieaudit als bij de toezichtsaudit. In principe is bij een hercertificatieaudit geen bijkomende audittijd nodig, terwijl dit bij een toezichtsaudit wel het geval zal zijn om de volledige conformiteit bij al de processen te beoordelen. Voor bedrijven die de transitie van VCA naar ISO 45001 willen maken, zal in principe een basisaudit nodig zijn om te zien of de organisatie klaar is om te worden gecertificeerd.

 

Bron: Jan Dillen / senTRAL